Sineklidag'da Kesanli'nin Destani

Haldun Taner’in yazdigi Yalcin Tura’nin muziklerini besteledigi, Yucel Erten’in yonettigi destan, ilk kez 1964 yilinin Mart ayinda Gulriz Sururi – Engin Cezzar Tiyatrosu tarafindan sahnelenen, sonrasinda bircok kez farkli tiyatrolarin repertuarinda yer alan Turk Tiyatrosu’nun bazi elestirmenlerce "kult" oyunlarindan biridir. Son olarak IBB Sehir Tiyatroları’nda 1987 yilinda sahnelenen Kesanli Ali Destani, 50’li yillarin Turkiyesi’nden bir kesit alirken, bu kentlerin birinin varosu olan Sineklidag’i ve burada yasayan insanlarin oykulerini konu eder. Bu toplumsal peyzajdan bir Turkiye panaromasi cikaran oyun, gundelik hayatin yani sira iktidar, cikar iliskileri ve dolayiminda gelisen olaylara da eglenceli bir yaklasimla deginiyor.

"sinekli dağ burası / şehre tepeden bakar / ama şehir uzakta / masallardaki kadar.."

Guzel sanatlarda okudugum yillardan, hatta daha da eski Sururi ve Cezzar'in performanslariyla TRT'de ilk defa izledigim ve buyulendigim oyun "buyuyunce birgun mutlaka 'Zilha'yi oynayacagim" hayalleri kurdur(ur)du bana.

Ancak simdi tiyatrocu degil isletmeci tayfasindayiz.

Seneler sonra dun Sehir Tiyatrolarinda izledigim oyun Sururi ve Cezzar'dan sonra avaraj bir performansla karsima cikti.

Sanatla ciddi ciddi ilgilendigim yillarda bircok muzikalin (Phantom of the Opera, Cats, West Side Story, Arsin Mal Alan...) ve Kesanli'nin teksirini elime bir hazine edasiyla gecirdigim ve sakladigim gunlerden ezberledigim ve dun birkez defa daha hatirladigim birkac pasaji aktarmak ve suracikta mutevazice eglenmek isterim.

Zilha : Bir centilmen beni uzecek bi hareket yapmaz (Ali'ye bakar). Centilmen olmayanın sozune ise ben uzulmem. Esek anirsa kizilir mi heç?

Madam : Cok kapatirsan gorgusuz, cok acarsan striptizci sanoorlar. Zarifce oturacaksin. O acilacak, sen kapayacaksin; o acilacak sen kapayacaksin!

Zilha : Samama kim sen kimsin, herkes haddini bilsin ! O hic senin kufun mu? O bir güccük hanfendu!

Sira Koro'da :
"morgol gomlek giyerdi / gumus kostek takardi / hafif sehla bakardi / yakti mi kalpten yakardi.
kasta bicak yarasi / yuzde alev cibani / kursun yemis ayagi / belli belirsiz aksardı.
kucukleri severdi / buyukleri sayardi / bir bayramdan bayrama / namaz da bilem kılardı.
o olmasa simdi bizler nerdeydik / sokaktaydik ya da viranedeydik / kizlarimiz piyasaya dusmustu / biz kodeste ya da meyhanedeydik."

Onemli bir oyun ve sehir tiyatrolarinda avaraj bir performans. Ancak yine de diger belediye ve devlet tiyatrolarindan daha verimli calisildigina eminim. Guncel uyarlamalarla ve eklenen pasajlarla keyifli saatler gecirebilirsiniz.

Ayrica, koronun canli muziklerini ve kucuk orkestrasinda calarken oynayan bayan "girnataciyi" izlemek icin zaman ayirmaya deger.

Selam ve sevgilerimle.

e.